Myślałem o czym napisać,…

Myślałem o czym napisać, chciałem z jednej strony coś konkretniejszego o RBMK, ale stwierdziłem, że z okazji rocznicy to czas chyba poruszyć temat jednej z ciekawszych rzeczy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej – „Noga Słonia”. Przeczytałem wiele niezbyt mądrych rzeczy w tym temacie, więc trzeba chyba przedstawić ostateczną wersję. 🙂

„Korium” – czyli stopione paliwo jądrowe wraz ze wszystkimi śmieciami, które zostały porwane przez roztopione paliwo (materiały prętów kontrolnych, obudowy reaktora itd.).
I co w związku z korium? Otóż cała ta masa, która przetapiała się przez pomieszczenia znajdujące się pod rdzeniem reaktora RBMK – 1000, zajmowała coraz to niższe kondygnacje budynku często tworząc dość specyficzne kształty.

Pomieszczenia.
Reaktor „stał” na stalowej konstrukcji w kształcie krzyża, całe to pomieszczenie było oznaczone numerem 305/2 (+9 metrów od najniższej podłogi), znajdowało się tam 8 kanałów parowych. Masa paliwowa nie rozlała się równomiernie co oznaczyłem kreskowaną linią (( ͡° ͜ʖ ͡°)), miejsca oznaczone trójkątem oznaczają miejsca z dużą koncentracją uranu w korium. Zejdźmy niżej w głąb elektrowni!
Pod pomieszczeniem 304/3 znajduje się miejsce, które często było pokazywane na zdjęciach, to właśnie w tym miejscu znajduje się „noga słonia”. Jest to pomieszczenie 217/2 (+6 metrów)[Uprzedzam pytanie, tak korium przetopiło się jeszcze niżej do poziomu „0”].

Zastygłe korium w kształcie wielkiej kropli potocznej zwanej nogą słonia w dużej mierze składa się z dwutlenku krzemu z domieszką innych związków, w tym uranu. Spektroskopia wykazała, że to korium posiada w sobie uran o średnim dla czwartego reaktora wypaleniu o wartości około 12,5 MW*d/kg(U). Sama noga słonia zawiera w sobie zaledwie około 4% uranu, którego wzbogacenie wynosi ~3%.
Moc dawki ekspozycyjnej mierzonej na powierzchni nogi słonia równa była 8000 R/h, co w przeliczeniu na moc dawki pochłoniętej w suchym powietrzu równe jest 70,16 Gy/h.

Lepkość dynamiczna „stopy słonia” została oszacowana na 1,5 Pas dla 1250 stopni Celsjusza, a dla 1450 stopni Celsjusza wartość ta jest równa 0,19 Pas.

Aktywność promieniotwórcza poszczególnych radioizotopów w pomieszczeniu 217/2 w MBq/g [na dzień awarii] równa jest:
1,2*10^3: Ce – 144
28: Cs – 137
1,6: Cs – 134
1,3: Ru – 106
3,9: Sb – 125
1,6: Eu – 154
2,1: Eu – 155
55: Sr – 90
0,4: Pu – 238
0,83: Pu – 239+240
1,2: Cm – 242
0,13: Cm – 244
0,12: Am – 241

Jak sprawa się ma z resztą miejsc gdzie zdarza się przebywać momentami ludziom? Otóż moc dawki ekspozycyjnej zwykle waha się od 0,001 R do 25 R. We wspominanym wyżej pomieszczeniu 305/2 moc dawki równa jest około 800 R, przy maksymalnych odczytach dochodzących do 1200 R (na rok 2010), chociaż na praktykach wspominali nam o miejscach gdzie wartość ta dochodzi do 3500 R. Na hali turbin moc dawki ekspozycyjnej zwykle nie przekracza 8 R.
Jeżeli wziąć na celownik strumień cząstek beta to wartość ta waha się od poziomu 150 do 550 000 (cząstek/cm^2minuta), chociaż zwykle nie przekracza 3000 w miejscach przebywania ludzi. Dla przybliżenia tych pomiarów, ze Strefy nie wyjedziecie jeżeli na waszych ubraniach strumień bety będzie większy niż 20 (cząstek/cm^2minuta).

#ejdlakazdego